‘सुरुका दिनमा चिया रोप्दा धेरैले हाँसाेमा उडाए’

चियाको ब्यावसायिक खेती भन्ने वित्तिकै आम नेपालीले झापा र इलाम जिल्लालाई सम्झने गर्छन् । तर, सुगम जिल्ला मोरङको दुर्गम गाउँ सिंहदेवी (केराबारी–२) मा २०५५ देखि स्थानीय नारायण राईले सुरु गर्नु भएको चिया खेती हाल आएर पूर्ण ब्यावसायिक भइसकेको छ । विकासको कुनै पूर्वाधार नभएको बेला २२ वर्ष अघि राईले ५० रोपनीमा सुरु गर्नु भएको चिया खेती हाल २५० रोपनीमा विस्तार भएको छ । गाउँमा ब्यावसायिक कामको कुनै सम्भावना नभएको बेला चिया खेतीमा लाखौं रुपियाँ खर्चिनु भएका राई बल्ल लगानीबाट चित्त बुझ्न थालेको बताउनु हुन्छ । बैदेशिक रोजगारमा ओमन पुगेर ११ वर्ष कमाएको सबै आर्जन उहाँले चिया खेतीमा लगाउनु भएको छ । लेटाङ बजारमा उहाँको सुबिधा सम्पन्न घर छ । त्यँही बसेर ब्यवसाय गर्न सकिने प्रसस्त सम्भावना थियो । तर, नारायणले गहतसम्म नफल्ने डाँडालाई चियाले हरियो बनाउनु भएको छ । नारायणलाई रात दिन नभनी सहयोग गर्नु हुने उहाँकी पत्नी विना खजुम भन्नुहुन्छ–‘सुरुका दिनमा चिया रोप्दा धेरैले हाँसि उडाए । उराठ लाग्दा अनिकाले डाँडामा चिया रोप्दा कहिल्यै खुशी र सन्तुष्टि हुन नसकेको बताउँदै विनाले भन्नुभयो–द्वन्द्वको समयमा सबैलाई मिलाएर काम गर्नै कठिन थियो ।

सम्बन्धित सामग्री

हरिनाथको चिया पसल

‘यहीं नै थियो हाम्रो सानो चिया पसल। बुबाले उता फर्केर चिया बनाउनुहुन्थ्यो। मैले र आमाले यता बसेका ग्राहकलाई चिया बाँड्ने गर्थ्याे। बिहान त हात खाली नै हुँदैनथ्यो।’...

हरिनाथको चिया पसल

‘यहीं नै थियो हाम्रो सानो चिया पसल। बुबाले उता फर्केर चिया बनाउनुहुन्थ्यो। मैले र आमाले यता बसेका ग्राहकलाई चिया बाँड्ने गर्थ्याे। बिहान त हात खाली नै हुँदैनथ्यो।’...

चिया अब नयाँ ‘चक्लेटी’ स्वादमा

अब चिया पनि नयाँ स्वादमा पिउन पाइने भएको छ । हामीले पिउने चिया पनि नयाँ स्वादमा आउन थालेको छ । खासै स्वाद फरक नपरे पनि चिया पारखीले नयाँ स्वादको चिया बढी रुचाउने गरेको पाइन्छ । चिया दूध लगाएको र दूध नलगाएको गरी दुई प्रकारबाट बुझ्न सकिन्छ । केहीले दूध बिनाको चियामा कागती लगाएर पनि पिएका […]

दुध चिया कि कागती चिया?

दुधमा हुने कोलेस्ट्रोलले रगतमा यसको मात्रा बढाएर शरीरलाई हानी गर्न सक्छ। यसको अर्थ दुध चिया स्वास्थ्यको लागि नराम्रो होइन। यसको बढी प्रयोगले हानी हुन सक्छ।

बागलुङमा फस्टाउँदै चिया खेती

बागलुङ । बागलुङको माटोमा चिया खेती हुन थालेको धेरै भएको छैन । पाँच वर्षअघि पहिलो पटक तारा खोला गाउँपालिका-१ अमर भूमिमा ‘गोल्डेन टी स्टेट’ कम्पनीले चिया खेती सुरु गरेको थियो । त्यसयता अरू केही ठाउँमा चिया खेती विस्तार भएको छ । अमर भूमिपछि धेरै चिया लगाइएको ठाउँ हो काठे खोला गाउँपालिका-७ रेस । रेसको तिङरिङ […]

चिया कृषकलाई आधारभूत तालिम

इलाम । चिया तथा कफी विकास बोर्डले इलामका चिया किसानलाई चिया काट्न सिकाउने भएको छ । चिया कटिङ सिजन सुरु भएसँगै चिया किसानलाई चिया काट्ने प्रयोगात्मक तालिम दिइने भएको हो । चिया तथा कफी विकास बोर्डका कार्यकारी निर्देशक डा. विष्णु प्रसाद भट्टराईले कागजी प्रक्रियामा काम देखाएर चियाको विकास नहुने भन्दै प्रयोगात्मक रुपबाटै अघि बढ्न तालिम […]

फलामखानीमा चिया खेती

पर्वत, भदौ १५ । पर्वतमा चिया खेतीको परीक्षण सफल भएपछि व्यावसायिक खेती सुरु भएको छ । यहाँको महाशिला गाउँपालिकाले चिया खेती विस्तार गर्न थालेको हो । गाउँपालिकाको पहलमा व्यावसायिक चिया खेतीबाट तयारी चिया उत्पादन गर्न थालिएको हो ।बाँझो रहेको खेत र जङरगलको छेउछाउमा चियाका बिरुवा रोप्ने काम धमाधम भइरहेको छ । स्थानीयवासी अन्य परम्परागत बालीभन्दा […]

चिया पिउनु भयो?

हुन पनि साह्रै मजाको छ चिया। टाउको दुख्दा चिया, पेट दुख्दा चिया, अल्छी लाग्यो चिया, खुसी लाग्यो चिया। साह्रै भर्सटाइल। भैरव अर्यालले आलुको त्यति मिठो वर्णन गर्दा चियालाई किन बिर्सेका होलान् कुन्नि!

निशेधाज्ञामा पनि चिया उत्पादन

कोरोना भाइरस र लकडाउनका कारण अघिल्लो वर्ष आफ्नो उत्पादन र निर्यात ६० प्रतिशतसम्म घटाएका धनकुटाका निजी र सहकारीमार्फत सञ्चालित चिया प्रसोधन उद्योग तथा किसानहरुले यो वर्ष भने लकडाउनको समयमा अन्य समयको जस्तै निरन्तर चिया उत्पादन गरेका छन् ।जापान, जर्मनी, डेनमार्क, अमेरिका र अष्ट्रेलियालगायतका मुलुकमा अर्थोडक्स चिया निर्यात गर्दै आएका धनकुटाका निजी र सहकारीमार्फत सञ्चालित चिया […]

कालो चिया

'ह्या चिया पनि चिसो पिउँछन्?' उनी कन्फिडेन्सका साथ प्रतिप्रश्न गर्छिन्, मानौँ उनी स्पेसलिस्ट हुन् चिया पकाउनमा। चिया आफ्नो अस्तित्व बनाउँदै कालो हुँदै उम्लिन्छ, उनी आफ्नो सेतो कपमा चिया सारेर ऊतर्फ आउँदै एक हातमा चिया लिएर अघि बढ्छिन्।